Gündem

AYM neden 1930 tarihli fuhuş düzenlemesini iptal etti?

Neden önemli?

Mahkeme, bakanlıklara denetim yetkisi veren hükmü Anayasa'ya aykırı buldu. Gerekçesinde yoksulluk ve istismarın rızayı tartışmalı kılabileceğini, yapısal nedenlerle mücadele gerektiğini belirtti.

AYM, devlet denetimindeki fuhuş düzenlemesinin yasal dayanağını iptal etti

Anayasa Mahkemesi (AYM), devlet denetimi altında fuhuş yapılmasına imkân veren 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesini iptal etti. 16 Temmuz 2026'da oybirliğiyle alınan karar, 17 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi.

24 Nisan 1930 tarihli kanunun 128'inci maddesi, Sağlık Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığına devlet denetiminde fuhuş yapılmasına ilişkin düzenleme ve denetleme yetkisi veriyordu. AYM, hükmün Anayasa'nın devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen 5'inci ve kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkını güvence altına alan 17'nci maddelerine aykırı olduğuna karar verdi.

İptal kararı, konut ve işyerlerinin belirli sürelerle kapatılıp mühürlenmesine ilişkin idari işlemlere karşı açılan davalarda gündeme gelen başvurular üzerine verildi. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3'üncü İdari Dava Dairesi, Mardin 3'üncü İdare Mahkemesi ve Danıştay Dördüncü Dairesi, ilgili hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM'ye başvurdu.

Başvurularda, Sağlık Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığına tanınan düzenleme yetkisinin sınırlarının kanunda yeterince belirlenmediği; genelevlerin faaliyetleri ve seks işçilerinin tabi olacağı koşullar için temel çerçevenin yasayla çizilmediği belirtildi. Üç başvuruyu birleştirerek inceleyen AYM, düzenlemeyi Anayasa'nın 5'inci ve 17'nci maddeleri kapsamında değerlendirdi.

Gerekçeli kararda, seks işçiliğinin yalnızca bireysel tercih olarak ele alınamayacağı, kişilerin sosyal ve ekonomik koşullarının da gözetilmesi gerektiği ifade edildi. Yoksulluk, ekonomik zorunluluk, istismar ve insan ticareti gibi etkenlerle bu alana yönelen kişilerin rızalarının ne ölçüde özgür olduğunun tartışmalı olduğu kaydedildi.

Mahkeme, fiziksel, ruhsal veya cinsel istismar ile sosyal ve ekonomik koşulların etkisi altındaki rızanın özgür iradeye dayandığının kabul edilmesinin güç olduğuna işaret etti. Kararda, seks işçiliğinin meslek olarak tanınmasının insan bedenini, özellikle kadın bedenini, ekonomik pazarın konusu hâline getirebileceği değerlendirmesi de yer aldı.

AYM, devletin görevini bu alanı düzenleyip denetlemekle sınırlı görmedi; kişileri seks işçiliğine yönelten yapısal sorunlarla mücadele edilmesi, etkili sosyal politikalar uygulanması ve aracılık yapan kişi ve örgütlere karşı önlem alınması gerektiğini belirtti. İptalin yürürlüğe girmesi için ileri bir tarih belirlenmediğinden hüküm, Resmî Gazete'de yayımlandığı 17 Kasım 2026'da yürürlükten kalktı.

Nasıl gelişti?

  1. Asgari ücret yoksulluk nafakasını neden tek başına engellemiyor?
  2. Ölçme merkezindeki öğretmenlere ek ders artışı neden tanındı?
  3. Mahkeme, diş hekiminin eylemini neden sendikal faaliyet saydı?

İlgili Açıklamalar

 
Neden Nasıl Muhabir.App platformu üyesidir.