Neden, Nasıl? · 21 Kasım 2026 Cumartesi

Rize’de kırmızı akan dere için tesis belirlendi, analiz bekleniyor

Gün boyu başka başlıklar öne çıkarken, Rize’de kırmızı aktığı görülen Değirmendere’deki inceleme daha yakından izlenmeli. Çünkü burada yalnızca suyun renginin değişmesi değil, dereye kontrolsüz deşarj ve bunun nasıl denetleneceği de söz konusu.

Değirmendere’nin Rize kent merkezinden geçerek Karadeniz’e dökülen bölümü öğle saatlerinde kırmızı renkte akmaya başladı. Renk değişimini gören mahalle sakinleri ve yoldan geçenler görüntüleri kaydetti; nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı. İlk haberlerde kaynağın henüz bilinmediği belirtilirken, sonraki denetimde dereye kontrolsüz deşarj yapan bir tesis tespit edildiği açıklandı.

Bu iki bilgi birlikte önemli: Yetkililer olası bir kaynağı belirlemiş durumda, ancak kırmızı rengin hangi maddeden kaynaklandığı ve deşarjın dere üzerindeki etkisinin ne olduğu henüz açıklanmış değil. Tesisin bulunması, incelemenin tamamlandığı anlamına gelmiyor. Valiliğin açıklamasına göre tesisten numune alındı ve örnekler yetkili çevre laboratuvarında analiz edilecek.

Denetim, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ekiplerince, çevre mühendisi ve denetçinin katılımıyla yürütüldü; çalışmada dron da kullanıldı. Valilik, tesisin saat 16.00 itibarıyla tespit edildiğini bildirdi. Bu ayrıntılar, olayın yalnızca görüntüler üzerinden tartışılmadığını, sahada inceleme yapıldığını gösteriyor; ancak denetimin sonucu kadar, analizlerin ne ortaya koyacağı da belirleyici olacak.

Tesis hakkında 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 20. maddesinin (ı) bendi kapsamında idari cezai işlem uygulandığı açıklandı. Laboratuvar sonuçlarının değerlendirilmesinin ardından mevzuat çerçevesinde ek idari ceza işlemlerinin de uygulanabileceği belirtildi. Dolayısıyla şu aşamada açıklanan işlem, sürecin son noktası değil; numunelerin sonuçları ve bu sonuçların nasıl değerlendirileceği hesap verebilirlik açısından takip edilmeli.

Dere suyunun rengindeki değişiklik tek başına kirliliğin niteliğini ya da insanlara ve çevreye etkisini göstermeye yetmez. Haberlerde bu konuda bir analiz sonucu paylaşılmış değil; bu nedenle tehlikenin boyutuna ilişkin kesin bir yargıya varmak mümkün değil. Fakat kontrolsüz deşarjın tespit edilmesi, suyun kaynağını ve niteliğini araştırmayı gerekli kılıyor; ölçüm ve denetim bulguları, olayın ne anlama geldiğini açıklığa kavuşturabilir.

Asıl gözden kaçmaması gereken, dikkat çeken görüntünün ardından sürecin nasıl ilerleyeceği: Numune sonuçları kamuoyuna açıklanacak mı, ek yaptırım gerekip gerekmediği belirlenecek mi? Haberlerde bu soruların yanıtı henüz yok. Değirmendere’deki olayın önemi, yalnızca bir derenin bir süre kırmızı akmasında değil; tespit edilen deşarjın analizle açıklığa kavuşturulması ve denetim sonucunun paylaşılmasında yatıyor.

Bu köşe, Neden Nasıl yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

Neden Nasıl Muhabir.App platformu üyesidir.